Wat een grensoverschrijdend voorschrift moet bevatten

Waarom er een Europese lijst bestaat

Richtlijn 2011/24/EU legt vast dat een voorschrift uit een andere lidstaat niet mag worden geweigerd op de enkele grond dat het uit een ander land komt. Maar een beginsel dat niemand kan toepassen, helpt niemand.

De apotheker die het document in handen krijgt, kent de formulieren van de andere lidstaten niet, spreekt de taal vaak niet, en heeft geen manier om even bij de voorschrijver na te vragen. De bijlage bij Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU lost dat op met een gemeenschappelijke minimumlijst.

De lijst is uitdrukkelijk niet-uitputtend. Er mag meer op staan, en nationale regels blijven bestaan. Wat de lijst doet, is een bodem leggen: wie deze velden invult, levert een document dat elders leesbaar en controleerbaar is.

Blok 1: de patiënt

Vereist zijn de naam en de voornaam, voluit geschreven en niet afgekort, en de geboortedatum.

De reden voor het voluit schrijven is banaal en praktisch. Een initiaal volstaat niet om twee mensen met dezelfde familienaam uit elkaar te houden, en in een land waar de naam onbekend klinkt, is er geen intuïtie die het gat dicht. De geboortedatum is het tweede aanknopingspunt.

Wat er misgaat wanneer dit blok niet klopt: de apotheker kan niet vaststellen dat de persoon aan de balie de persoon op het document is. Neem daarom altijd uw identiteitsbewijs mee, en kijk na dat de schrijfwijze op het voorschrift overeenkomt met die op uw identiteitskaart. Een verschil in een accent of een dubbele naam die maar half is overgenomen, is genoeg voor een discussie die u liever niet voert.

Blok 2: de authenticatie

Vereist is de datum van uitgifte.

Dat lijkt een detail, maar het is het veld waaraan de apotheker afleest of het document nog actueel is en of het past bij het verhaal dat u vertelt. Het is ook het veld dat bepaalt vanaf welk moment de geldigheidstermijn loopt.

Hoe lang die termijn is, verschilt per situatie en per land van aflevering. Wij noemen hier bewust geen aantal dagen, omdat die termijn afhangt van wat de voorschrijver heeft genoteerd en van de nationale regels waar u het document aanbiedt. Vraag het na bij uw apotheek of kijk het na bij het FAGG.

Wat er misgaat wanneer de datum ontbreekt of onleesbaar is: er is geen manier om de actualiteit te beoordelen, en dat is een gangbare reden om de aflevering stop te zetten.

Blok 3: de voorschrijver

Vereist zijn de naam en de voornaam voluit, de beroepskwalificatie, rechtstreekse contactgegevens, het werkadres met vermelding van de lidstaat, en de handtekening.

De beroepskwalificatie staat erop omdat niet in elke lidstaat dezelfde beroepsgroepen mogen voorschrijven. Het veld vertelt de apotheker dus niet alleen wie de persoon is, maar ook in welke hoedanigheid hij heeft getekend.

De rechtstreekse contactgegevens zijn het veld dat het vaakst wordt onderschat. Bedoeld zijn een e-mailadres en een telefoon- of faxnummer met internationaal kengetal, dus met landcode. Het punt ervan is dat een apotheker die twijfelt, iemand kan bereiken zonder eerst een instelling te moeten zoeken. Een nummer zonder landcode is voor iemand in een ander land onbruikbaar.

Het werkadres met de lidstaat maakt duidelijk welk rechtsstelsel achter het document staat. Bij ons is dat Polen: onze arts is in Polen ingeschreven en is niet ingeschreven bij de Orde der artsen. Dat staat op het document en wordt niet verbloemd.

Blok 4: het geneesmiddel

Vereist zijn de gebruikelijke naam van de werkzame stof, de farmaceutische vorm, de hoeveelheid, de sterkte en het doseringsschema. De merknaam mag enkel bij een biologisch geneesmiddel of wanneer de voorschrijver hem medisch noodzakelijk acht, met korte motivering.

De stofnaam is het scharnier van de hele regeling. Dezelfde stof heet in verschillende lidstaten anders, en de doos die u van thuis kent, bestaat in de plaatselijke apotheek vaak niet. Op stofnaam voorschrijven maakt het document bruikbaar over de grens heen.

De farmaceutische vorm en de sterkte staan erop omdat dezelfde stof in meerdere vormen en sterktes bestaat, en die zijn niet onderling uitwisselbaar. De hoeveelheid en het doseringsschema samen laten de apotheker nagaan of het gevraagde volume klopt met het voorgeschreven gebruik.

Wat er misgaat wanneer dit blok onvolledig is: de apotheker kan niet beslissen welk product hij aflevert. Dat is geen formaliteit maar een veiligheidskwestie, en het is de meest voorkomende reden waarom er wordt teruggebeld naar de voorschrijver.

Wat de lijst niet regelt

Drie dingen vallen er uitdrukkelijk buiten, en juist daar ontstaan de meeste misverstanden.

Het eerste is de beoordelingsruimte van de apotheker. Een volledig document verplicht niemand tot afleveren; de apotheker kan weigeren bij twijfel over echtheid of leesbaarheid, of wanneer hij de aflevering in dit geval niet verantwoord vindt. Niet elke apotheek beslist daarin hetzelfde, en dat mag.

Het tweede is de terugbetaling. Dat het voorschrift wordt erkend, zegt niets over wie het geneesmiddel betaalt; in België loopt dat via het RIZIV (INAMI) en uw ziekenfonds volgens hun eigen regels. Wij regelen geen terugbetaling.

Het derde zijn de uitgesloten stoffen. Artikel 11, lid 6, van Richtlijn 2011/24/EU haalt verdovende middelen en psychotrope stoffen uit de erkenningsregeling. Een perfect ingevuld document verandert daar niets aan.

Controlelijst voordat u naar de apotheek gaat

Kijk uw document na op vier punten, in deze volgorde.

Staat uw naam voluit en zoals op uw identiteitskaart, met de juiste geboortedatum. Staat er een datum van uitgifte. Staan naam, hoedanigheid, contactgegevens met landcode, werkadres met land en handtekening van de arts erop. En staat het geneesmiddel met stofnaam, vorm, sterkte, hoeveelheid en schema.

Neem uw identiteitsbewijs mee. Zonder dat kan de koppeling tussen u en het document niet worden gemaakt, hoe volledig het verder ook is.

Belt u op voorhand naar de apotheek, vraag dan meteen of de stof in de gevraagde sterkte in voorraad is. Dat is de tweede reden waarom mensen onverrichter zake terugkeren, na een onvolledig document.

Bij ons wordt het voorschrift opgesteld volgens deze bijlage en als pdf per e-mail bezorgd. Gaat het om een lopende behandeling, dan is de gang van zaken beschreven op /herhaalvoorschrift/ en de dienst zelf op /voorschrift-verlengen/.